TNTL 116/1

Bob Duijvestijn

Kulturnachbarschaft. Deutsch-Niederländisches Werkstattgespräch zur Mediävistik / Hgg. Von Urban Küsters, Angelika Lehmann-Benz , Ulrike Zellmann. Essen : Item-Verlag, 1997 – 137 p. ; 21 cm – (Item Mediävistische Studien/Item Medieval Studies, 6)
ISBN 3-929151-16-2 Prijs niet opgegeven

De belangstelling voor de literaire betrekkingen tussen de Nederlanden en het aangrenzende Duitstalige gebied is groeiende. Van de samenwerking op dit terrein tussen Nederlandse en Duitse germanisten kan hetzelfde worden gezegd. Binnen het tijdsbestek van een jaar werden aan de Duits-Nederlandse Kulturnachbarschaft immers twee colloquia gewijd (Die spätmittelalterliche Rezeption niederländischer Literatur im deutschen Sprachgebiet., hgg. von Rita Schlusemann und Paul Wackers, Amsterdam : Rodopi, 1997; Amsterdamer Beiträge zur älteren Germanistik, Bd 47). Het hier te signaleren boek is de gedrukte weergave van het op 14 juni 1996 in Düsseldorf gehouden ‘Werkstattgespräch zur Mediävistik’.

Tijdens het colloquium werden de voordrachten paarsgewijs door een discussieronde afgesloten. Beide, zowel voordrachten als discussies, zijn in dit boekwerk opgenomen. Aan de hand van een drietal werkterreinen wordt hierin het culturele nabuurschap van de Nederlandse en de Duitse mediëvistiek zichtbaar gemaakt.

Het eerste terrein, ‘Religiöse Bewegungen und Literatur’, wordt bestreken door Thom Mertens, ‘Zur Erforschung mittelniederländischer geistlicher Literatur’, J. Reynaert, ‘Laien, Ethik und moralisch-didaktische Literatur’, Anton G. Weiler, ‘Hausgemeinschaften der Brüder vom gemeinsamen Leben: Institutionelle Entwicklungen in den Niederlanden’ en Urban Küsters, ‘Mystik und Körper. Einige Anmerkungen zu einem schwierigen Verhältnis’.

Het tweede aandachtsgebied geldt ‘Mentalitätsgeschichtliche Aspekte der Hof- und Stadtliteratur’. Willem P. Gerritsen behandelt daarin ‘Mittelniederländische Artusliteratur und Hofgesellschaft’ en Ludo Jongen het thema ‘Hofliteratur und Mentalitäten. Jacob van Maerlant’. Petty Bange schrijft over ‘Spätmittelalterliche Spiegelliteratur’; van Annelies van Gijsen tenslotte is een samenvatting van haar voordracht ‘Genre und Moral’ opgenomen.

De bijdragen aan het derde ‘Arbeitsfeld’ zijn de ‘Medienproblematik im Spätmittelalter’ gewijd. Paul Wackers maakt enkele opmerkingen over ‘Latein und Volkssprache’ en Angelika Lehmann-Benz bespreekt ‘Positionen zum Medienwechsel – Spätmittelalter / Frühe Neuzeit’. De band wordt afgesloten met een bijdrage van Wim van Anrooij: ‘Die Nachfolge Maximilians und Karls V. als Grafen von Holland: Wort und Bild’.

In hun openingsvoordracht bieden Orlanda Lie en Wim van Anrooij suggesties voor ‘Neue Wege der Medioniederlandistik’. Een van deze nieuwe wegen zou een geheel nieuwe literatuurgeschiedenis moeten zijn. Hoe die eruit moet zien of zelfs wat haar uitgangspunten moeten zijn, daarover heerst nog geen heldere voorstelling. Maar één ding is wel zeker: de literaire betrekkingen tussen de Nederlanden en het naburige Rijnland moeten daarin een vaste plaats krijgen.

| MNL Homepage | TNTL |