Kinderpligten, gebeden en samenspraaken, geschikt naar de vatbaarheid der jeugd : negentien gedichten uit een verdwenen boekje / Gerrit Paape en Maria van Schie ; uitg. en ingel. door Anne de Vries. - Amsterdam : Stichting Neerlandistiek VU ; Muenster : Nodus Publikationen, 1999. - 57 p. : ill., portr. ; 21 cm. - (Uitgaven Stichting Neerlandistiek VU ; 30)
ISBN 90-72365-60-7 (Stichting Neerlandistiek VU)
ISBN 3-89323-436-5 (Nodus Publikationen) Prijs: ƒ 13,90

Jeugdliteratuur staat momenteel volop in de belangstelling. Zo gaan de verhalen over Harry Potter van de Engelse schrijfster J.K. Rowling als zoete broodjes over de toonbank. Er verschijnen ook heruitgaven van jeugdboeken uit het verleden. Een daarvan is Kinderpligten, gebeden en samenspraaken van het echtpaar Gerrit Paape en Maria van Schie, een boek dat stamt uit 1779 en daarmee behoort tot de eerste navolgingen van Proeve van kleine gedigten voor kinderen (1778) van Hieronymus van Alphen.

Van de oorspronkelijke uitgave van Kinderpligten is geen exemplaar bekend; tekstbezorger Anne de Vries heeft een reconstructie van de bundel gemaakt. Daarbij heeft hij zich gebaseerd op Verzameling van gedichtjens ten dienste der schoolen (1782), de eerste bloemlezing uit de Nederlandse kinderpoëzie. Daarin worden echter bij de gedichten geen auteurs genoemd. De Vries weet 19 gedichten met zekerheid toe te schrijven aan Paape en Van Schie, ze zijn opgenomen in de heruitgave van Kinderpligten. De achttiende-eeuwse uitgave zal waarschijnlijk 64 pagina's omvat hebben, met 40 à 45 teksten, zo verwacht De Vries. Zoals destijds gebruikelijk was bij jeugdpoëzie staan de plichten van kinderen centraal en hebben de gedichten een uitgesproken stichtelijk karakter. Beide aspecten zijn duidelijk herkenbaar in 'Erïnnering': 'Denk, o jongheid! t' allen tijd, Wat ge ook doet, en waar ge ook zijt, Dat ge eens reekenschap moet geeven Aan den Heer van dood en leeven' (p. 27). Andere titels zijn: 'Caïn en Abel', 'Gebed voor het leezen in den Bijbel' en 'Samenspraak tusschen Leentjen en zijne Moeder' (p. 33, 42 en 50-51).

Veel succes heeft de bundel in de achttiende eeuw overigens niet gehad: 21 jaar na verschijnen was deze nog niet uitverkocht. Voor hedendaagse lezers is de heruitgave van Kinderpligten interessant. Een deel van de inhoud van een niet overgeleverde bundel is nu toch bereikbaar geworden. Zo ontstaat er bovendien een vollediger beeld van de opkomst van de jeugdliteratuur in de tweede helft van de achttiende eeuw.