TNTL 117/3

Jan Noordegraaf

Kerven in een rots : opstellen over Nederlandse taalkunde, letterkunde en cultuur, aangeboden aan Jan W. de Vries bij zijn afscheid als hoogleraar Dutch Studies aan de Universiteit Leiden / onder red. van Berry Dongelmans, Josien Lalleman, Olf Praamstra. - Leiden : SNL [Stichting Neerlandistiek Leiden], 2001. - viii, 285 p. : ill., portr. ; 24 cm. - (SNL-reeks ; 7)

ISBN 90-802290-7-5 Prijs: f 60,--

In de tweede helft van de jaren zestig van de vorige eeuw, toen Jan de Vries bezig was aan zijn doctoraalstudie Nederlands in Leiden, werd hij op zogeheten studiecommissievergaderingen door een medestudent hardnekkig 'Peter de Vries' genoemd, dit om hem te onderscheiden van een vroegere Leidse naamgenoot-hoogleraar die zich in de Tweede Wereldoorlog op laten we zeggen discutabele paden had begeven. Zeker later heb ik altijd gedacht dat het niet moeilijk zou zijn om talrijke significante verschillen tussen beide Leidse geleerden aan te wijzen. De bundel Kerven in een rots (de ‘Indische’ connotatie van die titel zal de geoefende lezer niet ontgaan zijn) laat duidelijk uitkomen wat het eigene van de emeritus Dutch Studies is en welke sporen hij in de neerlandistiek heeft nagelaten.

Het boek voor De Vries, oud-lector Nederlands te Jakarta en in 1975 te Leiden gepromoveerd op een morfologisch onderwerp, kenmerkt zich door breedheid en innovatie. Om met het laatste te beginnen: het ernstige en strakke feestbundelpatroon is enigszins verlaten gezien het feit dat de wetenschappelijke bijdragen in deze bundel verlucht zijn met pasfoto's van monter of studieus in de lens blikkende contribuanten. Bovendien is voorzien in een afdeling ‘Mengelwerk’, waar een aantal treffende persoonlijke ontboezemingen naar aanleiding van het vertrek van de Leidse hoogleraar hun plaats hebben gekregen.

Het wetenschappelijk gedeelte van het boek bestaat uit eenentwintig artikelen over onderwerpen van uiteenlopende aard. Meer dan twintig scribenten uit de kring van de Leidse opleiding Dutch Studies en directe omgeving hebben geschreven over taalkunde (11 artikelen), over letterkunde (6 artikelen) en over cultuur (4 artikelen). In de afdeling taalkunde wordt onder andere teruggegrepen op eerder in de literatuur behandelde vraagstukken, zoals het verschil tussen ‘want en omdat’, een kwestie waar De Vries in 1971 zelf over gepubliceerd heeft. Daarnaast worden er onderwerpen besproken die op het terrein liggen van de historische grammatica, morfologie, geschiedenis van de didactiek en tweede-taalverwerving. Letterkundige collega’s schrijven onder meer over de heldinnenbrief, Constantijn Huygens, F. Bordewijk en Maria Dermoût, en in de sectie cultuur ten slotte komen raakvlakken van de neerlandistiek met de kunst- en boekgeschiedenis en met het buitenland aan de orde. Toegevoegd is (p. 271-279) een door B.P.M. Dongelmans bezorgde ‘Selectieve bibliografie van Jan W. de Vries’, die de jaren 1969-2000 bestrijkt en iets meer dan honderd nummers telt. Een volledige opsomming van alle bijdragen aan de bundel-De Vries is te vinden in Neder-L. Elektronisch tijdschrift voor de neerlandistiek, nummer 0103.a.

Kerven in een rots is een goed verzorgde en prettig leesbare bundel, die als geheel de breedheid van vakbeoefening weerspiegelt die niet alleen kenmerkend is voor de internationale neerlandistiek, maar ook voor de scheidende Leidse hoogleraar.

| MNL Homepage | TNTL |